Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi

Blog Article

Basın kartı başvurusu için aranan şartları, 5 kart türünü, kurum kontenjanlarını ve iptal hâllerini güncel yönetmeliğe göre adım adım öğrenin.

Basın kartı almak isteyen bir foto muhabiri için ilk soru genellikle şudur: Hangi şartlar aranıyor ve başvuru nasıl yapılıyor? Bu soruların yanıtı , 2023 yılında yürürlüğe giren ve 2024'te değiştirilen Basın Kartı Yönetmeliği'nde madde madde yer alıyor.

Bu rehberde ; kart türlerini, genel ve özel şartları, medya kuruluşlarında aranan kriterleri , adım adım başvuru sürecini , başvuruları karara bağlayan Komisyonun more info çalışma usulünü ve kartın iade edilmesi gereken durumları yürürlükteki düzenlemeler ışığında anlatıyoruz . Hedefimiz , rehberin sonunda başvurunuzu kendinizden emin şekilde planlayabilmeniz.

Basın Kartı Nedir?

Basın kartı, Basın Kartı Yönetmeliği'nde belirtilen kişilere İletişim Başkanlığınca verilen ve tüm resmî ve özel kuruluşlar tarafından kabul edilen resmî nitelikte bir kimlik belgesidir. Kart; medya mensuplarının, yayın sahiplerinin ve enformasyon görevlilerinin meslekteki statüsünü resmî olarak doğrular.

Kart, kişinin kendi başına alabileceği bir belge değildir. Çoğu başvuruda kişinin bir medya kuruluşunda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşmeyle çalışması, kuruluşun da yönetmelikteki şartları sağlaması gerekir. Başka bir ifadeyle başvuru çift taraflı bir değerlendirmedir: hem kişi hem kurum mercek altına alınır .

Sarı Basın Kartı ile Basın Kartı Aynı Şey mi?

Gündelik dilde kullanılan "sarı kart" tabiri, yönetmelikte ayrı bir tür olarak geçmez ; kartın bilinen tasarımına dayanarak ortaya çıkmış yerleşik bir kullanımdır . Resmî düzenlemede toplam beş tür sayılır ve günlük kullanımda "sarı kart" ifadesi geçtiğinde çoğu zaman göreve bağlı basın kartı kastedilir .

Basın Kartını Düzenleyen Mevzuat

Kartın hukuki çerçevesi , 5187 sayılı Basın Kanunu'nun ek 1 ila ek 8'inci maddeleridir. Bu maddelere dayanılarak hazırlanan Basın Kartı Yönetmeliği, 9/4/2023 tarihli ve 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile kabul edilmiş ve 10/4/2023 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmıştır . Bu düzenleme , 2018 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır .

Düzenlemede 6/6/2024 tarihli ve 8624 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile bazı değişiklikler yapılmıştır . Bu değişikliklerle ; sürekli basın kartı için gereken 18 yıllık sürenin belirlenmesinde serbest kartla geçen dönemlerin en fazla 24 ayının sayılacağı hükme bağlanmış , Anadolu Ajansı ve TRT'de kart alabilecek unvanlar güncellenmiş ve radyo-televizyonlarda kart alabilecekler arasına fotoğrafçı unvanı da girmiştir.

Yasal dayanak: Basın Kanunu'nun ek 1-8. maddeleri
Yönetmelik: 7051 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe giren yönetmelik
Güncelleme: 6/6/2024 tarihli değişiklik yönetmeliği
İş hukuku boyutu: 5953 sayılı Kanun kapsamındaki fikir işçisi statüsü
Meslek etiği: 195 sayılı Kanun'un 49. maddesine göre belirlenen basın ahlak esasları

Önemli bir not: Yönetmelik ileride yeniden güncellenebileceğinden , başvuru öncesinde İletişim Başkanlığının resmî sitesinden yürürlükteki son hâli doğrulamanız yerinde olur .

Basın Kartı Türleri Nelerdir?

Yönetmeliğin 6. maddesine göre beş ayrı kart türü vardır . Her türün kapsadığı kişiler ve başvuru koşulları birbirinden farklıdır . Hangi türe başvuracağınızı bilmek, zaman kaybını önler.

1. Göreve Bağlı Basın Kartı

Bir yayın kuruluşunun kadrosunda çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının ve enformasyon görevlilerinin aldığı karttır. Uygulamada en sık görülen kart türü budur; kart talep edenin genel şartların tamamını taşıması gerekir. TRT üzerinden yapılan başvurularda ise 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ve kesintisiz çalışma şartı uygulanmaz.

2. Süreli Basın Kartı

Görev alanı Türkiye'yi kapsayan yabancı medya mensuplarına verilir. Başvuranın ; kuruluşu tarafından görevlendirildiğini belgelemesi , 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu'na göre çalışma izninin alınmış olması ve bağlı olduğu kurumun merkez ülkesinin Türkiye'deki temsilciliğinden takdim mektubu sunması gerekir. Kart, görev süresini aşmamak üzere verildiği yılın sonuna kadar kullanılabilir.

3. Geçici Basın Kartı

Görev bölgesi Türkiye olmayan, fakat haber takibi için bir süreliğine ülkeye gelen yabancı medya çalışanları bu kartı alabilir. Geçici kart, görev süresi dikkate alınarak üç ayı geçmemek üzere verilir ve istenirse yalnızca bir kez süresi uzatılabilir .

4. Serbest Basın Kartı

Kısa süreli işsizlik dönemindeki ya da yurt dışında bağımsız çalışan Türk vatandaşı medya mensuplarının alabileceği karttır. Başvurunun , en az bir yıl çalışılan kuruluştan işten çıkıştan sonra bir ay içinde yapılması şarttır . Verilecek kartın süresi , daha önce kart taşınan yıla göre belirlenir :

Kart kıdemi 5 yıla kadar olanlara 12 ay süreli kart
Beş ila on yıl arası kart taşıyanlara 18 ay
Kart kıdemi 10 yılın üzerinde olanlara 24 ay süreli kart

Yabancı bir ülkede bağımsız olarak serbest gazetecilik yapanlarda da çalışma durumunun ilgili ülkedeki büyükelçilik veya konsolosluk tarafından onaylanması şarttır.

5. Sürekli Basın Kartı

En az 18 yıl mesleki hizmeti bulunan medya mensupları ile en az 18 yıl kart taşıyan enformasyon görevlilerine ömür boyu verilen karttır. Bu süre hesaplanırken serbest kartla geçen dönemlerin azami 24 aylık bölümü sayılır . Sürekli kart başvurularında 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme şartı istenmez ; ancak yabancı medya mensuplarına sürekli kart verilemez.

Basın Kartı Alma Şartları

Başvurulan tür fark etmeksizin, Türk vatandaşı başvuru sahiplerinde yönetmeliğin 8. maddesindeki ortak nitelikler esas alınır . Listedeki maddelerden biri bile eksikse başvuru reddedilir :

18 yaşını bitirmiş olmak.
En az lise veya dengi bir okuldan mezun olmak.
Kısıtlı veya kamu hizmetlerinden yasaklı olmamak.
Kasten işlenen bir suçtan beş yıl veya daha fazla hapis cezası almamış olmak.
Yönetmelikte tek tek sayılan şantaj, sahtecilik, dolandırıcılık, rüşvet ve benzeri suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
3713 ve 6415 sayılı kanunlarda düzenlenen terör ve terör finansmanı suçlarından hüküm giymemiş olmak.
Basın Kanunu'nun 25/2. maddesinde sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.
5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme yapmış olmak ve mücbir sebepler dışında bir aydan fazla ara vermeden çalışmak.
Medya dışı herhangi bir ticari işle uğraşmamak.

Sözleşme ve ticari faaliyet şartları ; süreli yayın sahipleri ve tüzel kişi temsilcileri, radyo ve televizyonların yönetim kurulu başkanları, kamu kurumlarında kart alabilecek çalışanlar ve yabancı basın kuruluşlarında çalışan Türk vatandaşları için aranmaz . Enformasyon görevlisi sıfatıyla başvuranlardan ek olarak görev yaptığı birimi ve kadro unvanını gösteren, üst yönetici tarafından imzalanmış bir görev yazısı aranır.

Uygulamada en sık karşılaşılan sorun, sözleşmenin 5953 sayılı Kanun'a değil genel iş kanununa göre yapılmış olmasıdır . Beyannameyi doldurmadan önce sözleşmenizi bir kez daha gözden geçirin .

Kart Alamayacak Olanlar Kimlerdir?

Asıl faaliyeti medya olmayan özel şirketlerin , kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının ve Türkiye'deki yabancı temsilciliklerin yayın faaliyetlerinde çalışan personele bu kapsamda kart verilemez. Mesela bir holdingin iç bültenini yazan editör, yaptığı iş gazetecilik benzeri olsa da bu kapsamda başvuru yapamaz .

Medya Kuruluşlarında Aranan Şartlar ve Kontenjanlar

Kişisel şartları taşımak tek başına yetmez; başvuranın işvereni olan medya kuruluşunun da yönetmeliğin dördüncü bölümündeki nitelikleri sağlaması gerekir. Buna ek olarak kuruluşun türüne ve büyüklüğüne göre kart alabilecek unvan listesi ve kişi sayısı farklılaşır .

Basılı Gazete ve Dergiler

Gazete ve dergilerin ; 5187 sayılı Kanun'a göre verilen beyanname ile Cumhuriyet Başsavcılığından alınan alındı belgesinin onaylı örneğini Başkanlığa iletmesi, beyannamede belirtilen aralıklarla düzenli olarak çıkması, ilan ve reklam alanının yüzölçümünün üçte birini üstüne çıkmaması ve içeriklerin üçte birinden fazlasının diğer yayınlardan birebir aktarılmamış olması zorunludur. Kart verilecek kişi sayısı , sayfa yüzölçümüne ve yayın sıklığına göre hesaplanır ; örneğin yüzölçümü 0,39 metrekare veya daha az olan yerel gazetelerden başvuru alınmaz .

Haber ve Fotoğraf Ajanslarında Durum

Haber ve fotoğraf ajanslarının ; düzenli yayın yapması, kadrosunda daha önce kart taşımış ve 5953 sayılı Kanun kapsamında çalışan en az beş gazeteci çalıştırması ve yaygın ya da bölgesel bir süreli yayınla ücretli haber satış sözleşmesi imzalamış olması şarttır. En az on günlük siyasi yaygın veya bölgesel gazeteyle ya da beş yaygın radyo-televizyonla sözleşmesi olan ve en az on gazeteci çalıştıran ajanslarda kontenjan sınırı yoktur .

RTV Kuruluşları

RTV şirketlerinin 6112 sayılı Kanun'a uygun yayın izinlerine sahip olması ve düzenli yayın yapması gerekir . Ulusal yayın yapanlarda kontenjan sınırı bulunmaz ; bölgesel televizyonlarda yönetim kurulu başkanı ile 19, yerel televizyonlarda 10, bölgesel radyolarda 7, yerel radyolarda ise 2 çalışana kart verilir . Haber birimi dışında görev yapanlara, unvanları uygun görünse de kart düzenlenmez .

İnternet Haber Sitelerinde Şartlar

İnternet haber sitelerinin ; beyanname ve alındı belgesini Başkanlığa iletmesi, haber paylaşımı amacına yönelik kurulmuş olması, yayının sürekli erişilebilir olması , özgün ve güncel haber ve yorumlar barındırması ve yazı ve görsellerin başka yayından aynen alıntı barındırmaması gerekir . Kontenjan, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalı çalışan sayısına göre belirlenir :

4 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 4 çalışan
5-9 sigortalı çalışanı olan sitelerde imtiyaz sahibi veya tüzel kişi temsilcisi ile 9 çalışan
10 veya daha çok sigortalı çalıştıran sitelerde kota bulunmaz

İnternet sitelerine özgü unvan listesinde muhabir ve editörlerin yanında video editörü, sosyal medya editörü, haber kameramanı ve haber spikeri gibi dijital çağa özgü görevler de bulunur .

Basın Kartı Başvurusu: Aşama Aşama Süreç

Başvuru tamamen elektronik ortamda başlar , İletişim Başkanlığı bölge müdürlüklerince incelenir ve ana hatlarıyla şu adımlardan oluşur :

İlk iş türü seçin: Çalışma durumunuza göre göreve bağlı, serbest veya sürekli kartın hangisine başvuracağınıza karar verin.
Evrakları toplayın: Güncel vesikalık fotoğrafınızı, en az altı aylık mesleki çalışma örneklerinizi ve sözleşme bilgilerinizi hazır edin.
Beyannameyi doldurun: İletişim Başkanlığının internet sitesindeki başvuru beyannamesini elektronik ortamda eksiksiz doldurun ve belgeleri sisteme yükleyin.
Kurum onayını alın: Beyanname çıktısı, medya kuruluşunun sahibi veya ticaret sicilinde kayıtlı yetkilisi tarafından onaylanır; sisteme kayıtlı kuruluşlarda onay elektronik yapılır.
Ön inceleme: Bölge müdürlüğü dosyanızı kontrol eder ve gerekirse Adli Sicil, SGK, Basın İlan Kurumu gibi kurumlardan bilgi toplar.
Komisyon değerlendirmesi: Ön incelemeyi geçen dosyalar Komisyon gündemine alınır ve kabul ya da ret kararı verilir.
Son adım: Kart, olumlu kararın ardından basılır ve belirlenen teslim yöntemiyle size iletilir.

Ön incelemede şartları taşımadığı görülen başvurular doğrudan Başkanlık tarafından reddedilir ve durum beyannamede verilen iletişim bilgileri aracılığıyla başvurana bildirilir. Aranan şart gerçekleştiğinde yeniden başvuru mümkündür .

Yurt dışındaki Türk medya mensupları, başvuru evraklarıyla birlikte bulundukları ülkedeki büyükelçilik veya başkonsolosluktan alınan teyit yazısını Başkanlığa göndererek başvurur . Yabancı gazeteciler ise Başkanlığın sitesindeki farklı bir elektronik formu doldurarak başvurur; görevlendirme belgesi, basın vizesi veya çalışma vizesi, takdim mektubu, pasaport fotokopisi ve vesikalık fotoğraf istenir .

Basın Kartı Komisyonu Nasıl Karar Verir?

Basın Kartı Komisyonu, Başkanlığı temsil eden üyeler, basın-yayın meslek kuruluşlarının temsilcileri, sürekli kart sahipleri, sendika temsilcileri ve iletişim fakültesi dekanları ya da kart sahibi gazeteciler arasından seçilenlerle toplam 19 üyeden teşekkül eder. Görev süresi iki yıldır.

Komisyon yılda en az üç kez olağan olarak toplanır; gerektiğinde olağanüstü toplantı da yapılabilir.
Toplantı yeter sayısı 13 üyedir ve görüntülü uzaktan katılım fiziki katılımla aynı sonucu doğurur.
Karar için katılanların salt çoğunluğu yeterlidir; çekimser kalmak mümkün değildir.
Başvurular, toplantı tarihinden en geç beş gün önce kesinleştirilip üyelerle paylaşılır.
Reddedilen başvuruların gerekçesi tutanakta yer alır.

Karar verilirken başvuru sahibinin nitelik, eser ve ödüllerine ek olarak bağlı olduğu medya kuruluşunun niteliklerini de dikkate alır . Dijital yayıncı çalışanlarının başvurularında sitenin tekil ziyaretçi ve sayfa görüntülenme sayıları da hesaba katılır . Bu yüzden erişimi zayıf bir sitede çalışmak, kurumsal kriterler tamam olsa bile başvurunun reddine yol açabilir .

Basın Kartının Sağladığı Haklar ve Kolaylıklar

Kartın en temel faydası, gazetecilik faaliyetinin resmî bir kimlikle desteklenmesidir. Bunun yanında mevzuatta doğrudan yer alan bazı kolaylıklar bulunur :

Basın trafik kartı: Kart sahiplerine talep etmeleri hâlinde basın trafik kartı verilebilir; usul ve esaslar İletişim Başkanlığı ile İçişleri Bakanlığınca birlikte belirlenir.
Hizmet damgalı pasaport: Yönerge kapsamında yurt dışı görevlendirmesi olan kart sahipleri ve sürekli kart sahipleri bu pasaporttan yararlanabilir.
Geçerli kimlik: Kart, kamu ve özel tüm kurumlar nezdinde resmî kimlik olarak geçerlidir.
Erişim kolaylığı: Kamu kurumlarının basın etkinliklerinde ve akreditasyonlarda kart, gazeteci olduğunuzu tek başına kanıtlar.

Burada sık yapılan bir karıştırmaya dikkat çekelim: Gazetecilerin iş hukukundan doğan hakları karta sahip olmaktan değil, 5953 sayılı Kanun kapsamındaki çalışma ilişkisinden doğar . Kart sahibi olmayan bir fikir işçisi de bu haklardan yararlanır . Belediyelerin veya bazı özel şirketlerin kart sahiplerine sunduğu indirim veya ücretsiz hizmetler ise kendi kararlarına bağlıdır ; son durumu ilgili kurumdan öğrenmeniz en sağlıklısıdır.

Geçerlilik, Yenileme ve Kayıp Kartlar

Mevzuata göre basılan kartın geçerlilik süresi on yıl olarak belirlenmiştir. Süresi biten kartlar, gerekli nitelikler sürdüğü sürece ayrı bir Komisyon kararına gerek kalmadan Başkanlıkça yenilenir . Sürekli nitelikteki kart ise ömür boyu verilir ; sadece kartın kendisinin yenilenmesi söz konusu olabilir .

Kart kaybolursa ya da yıpranırsa Başkanlığa başvurarak yeni kart isteyebilirsiniz . Kayıp hâlinde dilekçeye kayıp tutanağı ya da kayıp ilanının yayımlandığı gazete ile hâlen çalışıldığını gösteren bir belge konur. Dikkat edilmesi gereken sınır şudur: kayıp veya yıpranma nedeniyle yeni kart talebi bir takvim yılı içinde en çok iki kez yapılabilir .

Ücret konusunda yönetmelik, maliyeti geçmeyecek şekilde kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini düzenler. Geçerli ücret Başkanlıkça ilan edildiğinden, resmî duyuruları takip etmeniz önerilir.

İade, İptal ve Bildirim Yükümlülükleri

İş yeri ya da unvan değişikliği olduğunda , bu durum bir ay içinde hem basın mensubu hem de medya kuruluşu sahibi tarafından Başkanlığa yazılı olarak bildirilir . Bu belge; iş yeri veya unvan değişikliği, işten ayrılma ve iptal hâllerinde en geç bir ay içinde Başkanlığa teslim edilir. Elinizdeki eski kart teslim edilmedikçe yeni başvuru işleme alınmaz .

İptal sebepleri şunlardır:

Kişinin aranan nitelikleri baştan taşımadığının ya da sonradan yitirdiğinin tespit edilmesi
Bağlı olunan medya kuruluşunun yönetmelikteki nitelikleri kaybetmesi
Kartın başka birine kullandırıldığının tespit edilmesi
Basın ahlak esaslarının ihlali üzerine Komisyonca iptale karar verilmesi

Etik ihlal nedeniyle iptal kararı verilen gazeteciye, kartın iade edildiği tarihten itibaren bir yıl dolmadan yeniden kart verilmez . Komisyon, olayın niteliğini dikkate alarak doğrudan iptal etmek yerine uyarı yoluna da gidebilir. Ayrıca dizgi, renk ve şekil bakımından resmî karta benzeyen kart düzenleyen veya kullananlar hakkında savcılığa suç duyurusu yapılır ; ilgililere soruşturma ya da kovuşturma kesinleşinceye kadar kart düzenlenmez .

Herkes Gazeteci Değil: Özel Statüler ve Farklı Kurallar

Yönetmelik yalnızca muhabir ve editörleri kapsamaz; süreli yayın sahipleri, enformasyon görevlileri ve belirli meslek kuruluşlarının yöneticileri de bu çerçevede yer alır . Her grup için kendine özgü koşullar uygulanır.

Enformasyon Görevlileri

Kamu kurumlarının enformasyon hizmetlerinde görev yapan çalışanlar , enformasyon görevlisi olarak karta başvuru yapabilir . Başvuru beyannamesinin üst yönetici tarafından onaylanması ve görev yapılan birimi ile kadro unvanını gösteren görev yazısının ibraz edilmesi şarttır. Komisyon bu başvurularda başvuranın unvanına ve yürüttüğü görevin medyayla ilişkili olup olmadığına bakar ; sadece unvan belirleyici değildir.

İmtiyaz Sahipleri ve Yöneticiler

Gazete, dergi ve internet sitelerinin imtiyaz sahipleri ile RTV kuruluşlarının yönetim kurulu başkanları kart talebinde bulunabilir . Bu başvurularda 5953 sayılı Kanun'a uygun sözleşme ile medya dışında ticari faaliyette bulunmama şartları uygulanmaz ; fakat yaş, eğitim ve adli sicil gibi öteki şartlar geçerliliğini korur .

Medya Alanındaki Sivil Kuruluşların Yöneticileri

Medya sektöründe çalışmaları koşuluyla sendikaların ve kamu yararına çalıştığı tespit edilen dernek ile vakıfların yöneticileri de başvuru yapabilir . Öte yandan kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının yayın faaliyetlerinde çalışanlara kart verilmez .

Başkanlığın Yaptığı Denetimler

İletişim Başkanlığı, verilen kartların hâlâ geçerli olup olmadığını periyodik olarak inceler. Yayın kuruluşları, istenmesi hâlinde kart sahibi personelin kimlik, unvan, kart numarası ve sözleşme bilgilerini gösteren onaylı listeyi sunmalıdır. İnceleme sırasında mesleki çalışmalar da istenebilir ; bildirim yükümlülüğünü yerine getirmeyen kuruluş sahibi uyarı alır.

Başvuruya Hazır mısınız? Kontrol Listesi

Sisteme girmeden önce aşağıdaki listeyi sırayla gözden geçirmeniz , gereksiz ret ve gecikmeleri önemli ölçüde azaltır :

Yaş ve eğitim şartlarını sağlıyorum.
Adli sicil kaydımda kart verilmesine engel bir mahkûmiyet bulunmuyor.
Sözleşmem 5953 sayılı Kanun'a uygun düzenlendi ve SGK kaydım bu doğrultuda yapıldı.
Altı aylık mesleki çalışma belgemi dijital olarak topladım.
Çalıştığım kuruluşun beyannamesi, düzenli yayını ve kontenjanı uygun.
Pozisyonum, yönetmelikteki unvan listesine uygun.
Varsa eski kartımı iade ettim ve bekleyen bir bildirim yükümlülüğüm yok.

Listedeki maddelerden biri bile eksikse , eksiği giderdikten sonra başvuru yapmak çok daha doğru bir yaklaşımdır . Zira reddedilen bir dosya tekrar başvurmaya engel olmasa da Komisyon takvimi nedeniyle ciddi zaman kaybettirir .

Basın Kartı Başvurusunda Sık Yapılan Hatalar ve Çözümleri

Olumsuz sonuçlanan başvuruların çoğu , dikkatle giderilebilecek ihmallerden kaynaklanır . Sahada en çok görülen hatalar ve doğru yaklaşım şunlardır :

Yanlış sözleşme türü → Sözleşmenizin 5953 sayılı Kanun'a uygun fikir işçisi sözleşmesi olduğundan emin olun.
Eksik iş örneği → Son altı aya ait, size ait olduğu net anlaşılan çalışmaları ekleyin.
Kuruluşun nitelik kaybı → Yayın organının sigortalı çalışan sayısı ve yayın düzenliliği gibi kriterleri önceden inceleyin.
Kesintili çalışma → İki iş arasında bir aydan fazla boşluk bırakmamaya özen gösterin.
Bildirim yükümlülüğünü atlamak → İş yeri veya unvan değişikliğini bir ay içinde Başkanlığa yazılı olarak bildirin.
Eski kartı iade etmemek → Yeni başvurudan önce iade edilmesi gereken kartı teslim edin; aksi hâlde başvuru işleme alınmaz.

Pratikte şöyle bir tablo sıkça yaşanır: Yerel bir gazetede iki yıl çalışan bir muhabir , işten çıkışının ardından iki ay sonra yeni bir yayında işe başlıyor . Bir aydan uzun boşluk oluştuğu için kesintisiz çalışma şartı sağlanamıyor. İşten ayrılış tarihinden itibaren bir ay içinde serbest karta başvurulsaydı , sürekliliğini koruyabilirdi .

İnternet Haber Siteleri İçin Basın Kartı: Yayıncıların Bilmesi Gerekenler

5187 sayılı Kanun'da 2022 yılında yapılan değişikliklerle internet haber siteleri resmen süreli yayın statüsüne kavuştu ve dijital yayıncıların gazetecileri de kart başvurusu yapabilir hâle geldi . Fakat her dijital yayın otomatik olarak bu hakka sahip değildir . Ekibinizin karta başvurabilmesi için aşağıdaki noktaları kontrol edin :

Beyanname verin: Sitenin yayına başlamadan önce Cumhuriyet Başsavcılığına beyanname verilmesi ve alındı belgesinin Başkanlığa iletilmesi gerekir.
Künye ve şeffaflık: Sitede künye bilgilerini eksiksiz yayımlayın ve imtiyaz sahibi ile sorumlu müdürü açıkça belirtin.
Asgari kadro: Kontenjanın başladığı eşik, 5953 kapsamında dört sigortalı çalışandır.
İçerik kalitesi: Günlük, özgün ve kaynağı belirtilmiş haberlerle yayın yapın.
Erişilebilirlik: Mücbir sebepler dışında sitenin sürekli açık kalmasını sağlayacak sunucu altyapısı seçin.
Ziyaretçi verisi: Komisyon trafik verisine baktığı için okur sayınızı ve istatistiklerinizi takip edin.

Bir internet haber sitesi için bu şartların önemli bir kısmı , kullandığınız haber yazılımıyla yakından bağlantılıdır . Künye yönetimi, düzenli içerik akışı, yüksek erişilebilirlik ve trafik raporları , yayıncı açısından sürekli takip edilmesi gereken başlıklardır .

Sıkça Sorulan Sorular

Basın kartı için lise mezuniyeti yeterli mi?

Üniversite mezuniyeti zorunlu tutulmamıştır. Yönetmelik asgari eğitim şartı olarak en az lise mezuniyetini yeterli sayar ; bu nedenle lise mezunları da karta başvurabilir . Ancak Komisyon mesleki geçmişinizi dikkate alır ; özenle hazırlanmış bir portfolyo diploma kadar önemlidir .

Basın kartı başvurusu ne kadar sürede sonuçlanır?

Sabit bir süre yoktur. Dosyanız önce bölge müdürlüğünde incelenir, ardından Komisyon gündemine taşınır. Komisyon yılda en az üç kez olağan toplandığı için sonuçlanma süresi toplantı takvimine göre değişir .

Bir kuruma bağlı olmadan kart alınabilir mi?

Sınırlı koşullarla evet. Serbest basın kartı, en az bir yıl çalıştığı kuruluştan ayrılıp bir ay içinde başvuranlara ve durumu büyükelçilik veya konsoloslukça teyit edilen yurt dışındaki serbest Türk gazetecilere verilebilir . Kurumsal geçmişi bulunmayan Türkiye'deki serbest çalışanlar için bu seçenek uygulanmaz.

Kişisel blog veya YouTube kanalı ile kart alınır mı?

Bağımsız sosyal medya yayıncıları, yalnızca bu faaliyetle kart alamaz . Kart, 5187 veya 6112 sayılı Kanun'a göre faaliyet gösteren bir medya kuruluşuna bağlı çalışmayı ya da yönetmelikte sayılan diğer statüleri şart koşar . Öte yandan şartları taşıyan bir internet haber sitesinde sosyal medya editörü unvanıyla çalışan biri karta başvurabilir .

Basın kartı başvurusu için ücret ödenir mi?

Düzenleme, kartın maliyetini aşmamak kaydıyla kart bedeli ile basım ve dağıtım için hizmet bedeli alınabileceğini öngörür . Bedelin tahsili ve tutarı Başkanlıkça duyurulur ; bu nedenle son durumu Başkanlığın resmî kanallarından kontrol etmelisiniz .

Basın kartı iptal edilirse ne olur?

İptale yol açan sebep giderildiğinde yeni bir başvuruda bulunulabilir. Fakat basın ahlak esaslarına aykırılık nedeniyle iptal edilen kartlarda, kartın iade tarihinden itibaren bir yıl geçmeden yeni kart verilemez. Belirli suçlardan hüküm giyenlerde ise Adli Sicil Kanunu'ndaki kayıt silme işlemleri gerçekleşmedikçe kart verilmez .

Yabancı gazeteciler Türkiye'de basın kartı alabilir mi?

Alabilirler. Türkiye'de yerleşik görev yapanlar süreli karta, kısa süreli görevle gelenler geçici karta başvurur. Her iki türde de görevlendirme, çalışma izni ve temsilcilikten takdim mektubu gerekir; yabancı medya mensuplarına sürekli kart ve basın trafik kartı verilemez.

Özetle basın kartı almak; resmî düzenlemedeki kişisel şartları taşımak, nitelikleri karşılayan medya kuruluşunda çalışmak ve elektronik başvuruyu eksiksiz tamamlamakla başlar . Kartı aldıktan sonra da iş değişikliği bildirimlerini takip etmek kartın geçerliliğini korumanın anahtarıdır .

Sorgulama, yenileme ve iptal gibi işlemlere dair detaylı bilgiye ulaşmak için basın kartı rehberine göz atabilirsiniz . Başvuru ve resmî işlemlerde mutlaka İletişim Başkanlığının resmî kanallarını esas alın ; bu rehberdeki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir ve avukat görüşünün yerini tutmaz.

basın kartı, sarı basın kartı, basın kartı başvurusu, basın kartı şartları, göreve bağlı basın kartı, sürekli basın kartı, serbest basın kartı, İletişim Başkanlığı, Basın Kartı Komisyonu, internet haber sitesi basın kartı, basın trafik kartı, gazeteci kartı

Report this page

BASıN KARTı NASıL ALıNıR? ŞARTLAR, TüRLER VE BAşVURU REHBERI

Basın Kartı Nasıl Alınır? Şartlar, Türler ve Başvuru Rehberi